Eerste hulp bij een erfenis

Als een naaste overlijdt, komt er veel op je af. Alles wat je op dat moment moet regelen valt altijd koud op je dak. Is er een testament? Ben je erfgenaam? Moet je de erfenis aanvaarden? Wat als er onenigheid ontstaat binnen de familie over de inboedelverdeling? Hoog tijd om Christa Schoemaker, specialist in erfrecht bij SchoeBroek advocaten & mediators, advies te vragen.

Hoe weet je of je erfgenaam bent?
“In een testament staat beschreven wie de erfgenamen zijn. Bij het Centraal Testamentregister (CTR) kun je aanvragen of er een testament is en bij welke notaris dit ligt. Bij deze aanvraag moet je een akte van overlijden van de overledene toevoegen. Deze akte vraag je op bij de gemeente waarin diegene is overleden. Het CTR kan je niet vertellen wat er in het testament staat, hiervoor moet je naar de betrokken notaris.”

Wat gebeurt er als iemand overlijdt en geen testament heeft?
“Als er geen testament is, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Je hebt dan niet alleen recht op een deel van de erfenis, maar je bent ook verantwoordelijk voor de afwikkeling van de erfenis. Of je daar nu blij mee bent of niet. Wettelijke erfgenamen zijn in volgorde van rangorde: echtgenoot/geregistreerd partner en kinderen, ouders, broers en zussen, grootouders en overgrootouders. De erfgenamen moeten samen de nalatenschap verdelen.” 

Stel, er staat een riante erfenis op je te wachten. Direct aanvaarden of niet?
“Hoe riant een erfenis ook lijkt te zijn, advies is altijd om niet zomaar te aanvaarden. Mogelijk zijn er schulden of is nog niet duidelijk wat er overblijft na de verdeling. Er zijn drie mogelijkheden: zuiver aanvaarden, verwerpen of beneficiair aanvaarden. In het laatste geval aanvaard je de erfenis maar verwerp je als mocht blijken dat er meer schulden dan bezittingen zijn. Heb je nog niets besloten, maar neem je bijvoorbeeld wel geld op van de rekening van de overledene, of gebruik je zijn auto, dan heb je in principe de erfenis al voor de wet aanvaard. En word je in privé aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap. Wees dus voorzichtig!”

Wie zorgt ervoor dat de nalatenschap ook verdeeld wordt zoals beschreven in het testament?
“De executeur is degene die verantwoordelijk is voor de afwikkeling van de erfenis. Hij of zij wordt aangewezen in een testament. Dit kan één van de erfgenamen zijn maar het kan ook een buitenstaander zijn. Belangrijk is dat de executeur de erfgenamen goed informeert over de gang van zaken. Verdeling gebeurt door de erfgenamen gezamenlijk of door een executeur die ook die bevoegdheid bij testament heeft gekregen.

Je hoort vaak dat er binnen een familie onenigheid ontstaat als het gaat om de verdeling van de erfenis. Hoe komt dat toch?
“Emoties spelen soms hoog op, merken wij in onze praktijk. Ook kan oud zeer weer komen bovendrijven wat niet bevorderlijk is voor de verdeling. Of meerdere erfgenamen willen graag een bepaald erfstuk. Ook het werk van de executeur wordt met argusogen gevolgd. Vaak omdat de erfgenamen niet weten hoe de afwikkeling van een erfenis werkt. Ze willen hun deel hebben, maar moeten daar vaak langer op wachten dan gedacht. Als één van de erfgenamen executeur is, wekt dit bij de anderen vaak ook wrevel op. Verdeelt hij alles wel eerlijk? Maar ook als het een buitenstaander is, vindt men het niet altijd prettig dat een vreemde in de familiezaken duikt.”

Wat kun jij als erfrechtspecialist en mediator betekenen voor erfgenamen?
“Bij onenigheid is mijn advies altijd om eerst te kijken of je er onderling uitkomt. Gaat het om een gewild erfstuk, kijk dan bijvoorbeeld of een loting uitkomst biedt. Komt men er samen niet uit, dan kan ik  met behulp van mijn mediationvaardigheden proberen de partijen alsnog nader tot elkaar te brengen. Lukt dat ook niet, dan  zal er een verdelingsprocedure bij de rechtbank gestart worden. Voor betrokkenen niet leuk, dus voorkomen is beter dan genezen.”

-------------------------------

Over Christa Schoemaker
“Al geruime tijd ben ik als advocaat en scheidings-mediator werkzaam. Naast echtscheidingszaken ben ik gespecialiseerd in erfrecht. Erfrecht is een  mooi vakgebied, omdat je zowel met juridische aspecten als persoonlijke aspecten te maken hebt. In een voor veel mensen toch al heftige en emotionele periode kan ik juridische ondersteuning bieden. Vaak kan ik dan ook een bemiddelende rol spelen. Dat heeft de voorkeur boven procederen, zeker omdat je toch met familierelaties te maken hebt. En komt men er  niet uit, dan moet een rechter een knoop doorhakken en maak ik namens mijn cliënt een procedure aanhangig.”

-------------------------------

Zit je als erfgenaam of als executeur middenin de afwikkeling van een erfenis en loopt dit niet naar wens? Zijn er geschillen of wil je advies om geschillen juist te voorkomen? Neem dan contact op. Met de ervaring en kennis van SchoeBroek advocaten & mediators op gebied van erfrecht, ondersteunen en adviseren zij je graag.

 

 

Westdorplaan 229a, 8101 PN Raalte
0570 633 399
info@schoebroek.nl
www.schoebroek.nl